• Michiel Borstlap - Opera in Qatar (Nederlands)

Boek, 140 blz.

In de zomer van 2003 werd pianist en componist Michiel Borstlap gevraagd een opera te componeren in opdracht van de Emir en Emira van Qatar. Een opera van ruim twee uur die in een maand geschreven moest worden.

Borstlap nam de opdracht aan en stortte zich daarmee in een ongewis avontuur. Lange doorwaakte nachten en onheilspellende telefoontjes volgden; muren vol partituren, liters rode wijn, krankzinnige taferelen rond een Egyptische zakenman, een Irakese librettist, een Qatarese hofcomponist. Maar het leidde wel tot waar het om begonnen was: de spectaculaire premiere van de eerste arabische opera in de geschiedenis, in een maanbeschenen nacht in de woestijn, op een podium zo groot als drie voetbalvelden en uitgezonden voor een miljoenenpubliek door Al Jazeera. Twee jaar later heeft Borstlap het verhaal opgeschreven: hilarisch, geestig en vol onvergetelijke anekdoten. 'Tussen een paard en een kameel stond maestro Crescenzi in zijn ondergoed, met lange zwarte kousen. Over het paard had hij zijn maatkostuum gehangen, en over de kameel zijn gewone kleren. Een beeld dat misschien wel alles zei over deze operaproductie.'

Review

Indiana Jones in muziekland
de Volkskrant, Kunst & Cultuur, 12 oktober 2006 KOEN SCHOUTEN
De jazzpianist Michiel Borstlap kreeg opdracht een opera te schrijven voor de emir van Qatar. Hij vertelt nu het verhaal van een krankzinnige, zweterige achtbaanrit.

Een opera schrijven voor de emir van het steenrijke oliestaatje Qatar: het klinkt als een droomopdracht. Dat wordt werken onder luxe omstandigheden met zeeën van tijd en de beste mensen. De eerste Arabische opera in de geschiedenis, daarvoor wordt vast alles uit de kast gehaald om het een succes te laten worden. Het bleek een tikje anders te liggen.

Drie jaar geleden gonsde het plotseling door de jazzscene. De pianist Michiel Borstlap was bezig met zijn eerste opera. Een opdracht van de emir van Qatar, sjeik Hamad bin Khalifa Al-Thani, en diens vrouw, Mozah. Je vraagt je van alles af bij zoiets. Hoe had Borstlap, toch al handig met sponsors en endorsements, dit nu geflikt? Hoe loopt zoiets? En achteraf: hoe ging het, daar in Qatar? Viel er een beetje te werken? Michiel Borstlap heeft een boek geschreven waarin hij het allemaal vertelt. Het is een verhaal om van te smullen, want het was ? grote verschrikking.

De jazzpianist kreeg de opdracht voor de opera Avicenna op een toevallige manier in de schoot geworpen. Zijn Egyptische vriendin werkte voor de producent van het project. Tijdens een vakantie aan de Egyptische kust wordt ze gebeld door haar baas. De Qatarese hofcomponist moet worden geholpen door haar vriend en wel onmiddellijk.

Vanaf dat moment bevindt Borstlap zich in een krankzinnige, zweterige achtbaanrit van tien weken. Want precies zoveel tijd rest er nog voor de premiere.

Opera in Qatar leest als een trein. Borstlap beschrijft de gebeurtenissen in een vlotte, ter zake doende stijl zonder veel uitweidingen of pogingen tot mooischrijverij. De feiten zijn barok genoeg. Grootse paleizen, helse autoritten, louche figuren, een held van een Italiaanse dirigent, waardeloze musici uit Roemenië dreigende Arabische advocaten, een puissant rijke monarch en een incapabele hofcomponist die kermend zingt van Achla bachla bachla achlaaa!, het is Indiana Jones in muziekland, gecombineerd met Fawlty Towers.

Ondertussen krijg je een goede indruk van hoe het componeren van een opera in zijn werk gaat. Alles gebeurt razendsnel en onder hoge druk, waardoor de essentie overblijft. Ook hier blijkt wat de nestor van de Nederlandse muziek Louis Andriessen al eens zei: componeren is 1 procent inspiratie en negenennegentig procent transpiratie. Opgesloten in een appartement in Cairo samen met zijn synthesizer en zijn vriend, de klassieke pianist, muziekexpert en programmamaker Melchior Huurdeman, buffelt Borstlap er op een dieet van wijn, sigaretten en matig voedsel in enkele weken honderdvijftig minuten muziek uit. De rest van de tijd is nodig om met hulp van kopiisten en instrumentatoren alle partijen te noteren, over de instrumenten te verdelen, van tekst te voorzien, enzovoorts. Dat laatste is extra bewerkelijk omdat Arabisch van rechts naar links wordt gelezen en muzieknotatie van links naar rechts.

De opera met honderd man orkest, een podium ter grootte van vier voetbalvelden, honderden figuranten, paarden en kamelen, groot koor en zestien zangers zal een van de slechtst georganiseerde producties in de geschiedenis blijken. De muziek is nog het minste probleem, ondanks het feit dat Borstlap voortdurend onder druk wordt gezet, ternauwernood aan een miljoenenclaim ontsnapt en op een gegeven moment niemand meer vertrouwt.

De eerste Arabische opera, door de politiek betrokken en kunstminnende emira bedoeld om de beschaving van het Midden-Oosten aan te tonen, mondt achter de schermen uit in een botsing van culturen. Borstlaps vriend Theo van Gogh had tevoren nog gewaarschuwd: je moet nooit voor moslims gaan werken. Maar het is vooral een combinatie van factoren die fataal blijkt, met een hoofdrol voor de geldbeluste producent. Samen met de andere personages zorgt hij voor ijzersterke scenes. Dirigent Davide Crescenzi, tijdens een tranentrekkend slechte repetitie: Uit respect voor de muziek van de componist doen we deze aria nog een keer.

Copyright: Schouten, Koen

Michiel Borstlap: Opera in Qatar
Uitgeverij:Van Oorschot
Meer informatie: Uitgeverij van Oorschot +31.20.6274679
Email: contact@vanoorschot.nl

Schrijf een beoordeling

Note: HTML-code wordt niet vertaald!
    Slecht           Goed

Michiel Borstlap - Opera in Qatar (Nederlands)

  • Model: BOOK_OPERA_IN_QATAR
  • Beschikbaarheid: Op voorraad
  • € 7,81

  • Excl. BTW: € 6,46